Bỏ qua nội dung

Lịch sử hình thành Archive of Our Own & lý tưởng về quyền tự do sáng tạo

Gif: Pinlin

“Mọi người thường nghĩ tác giả fanfic chỉ toàn mấy bé gái 12 tuổi. Ừ thì đúng là có nhiều bé gái 12 tuổi đi viết fanfic thật, nhân tiện, các em viết đỉnh lắm nhé… Tôi sẵn sàng đấu tranh đến hơi thở cuối cùng vì những em gái 12 tuổi viết fanfic. Một ngày nào đó các em sẽ thống trị thế giới. Và không phải chỉ mỗi các em ấy đâu.”

Francesca Coppa, giáo sư tiến sĩ ngành tiếng Anh tại Đại học Muhlenberg, một trong những người sáng lập Archive of Our Own

 

***

 

Archive of Our Own (AO3) là một trang lưu trữ fanfiction rất có tiếng tăm với các shipper ngày nay. AO3 trực thuộc Organization for Transformative Works (OTW, tạm dịch: Tổ Chức dành cho các Tác Phẩm Chuyển Hóa). Tổ chức này được khai sinh với tiêu chí bảo tồn lịch sử fanwork, bảo tồn nền văn hóa người hâm mộ và dành cho người hâm mộ các fandom trên toàn thế giới.

OTW mong muốn mang đến một tương lai khi những tác phẩm của fan được công nhận là hợp pháp, những sáng tạo của fan là hoạt động sáng tạo hợp pháp. Họ bảo vệ các tác phẩm khỏi sự lạm dụng thương mại và những thách thức trên mặt pháp lý. Nếu đã từng ít nhất ra vào AO3, hẳn bạn cũng thấy trang web không hề chạy quảng cáo, hoàn toàn phi lợi nhuận, bất cứ ai cũng có thể đăng ký tài khoản và đăng tải tác phẩm của mình. Đó là bởi trang web tồn tại bằng công sức của hơn 700 tình nguyện viên, bao gồm thành viên hội đồng quản trị, nhà tổ chức, lập trình viên, chuyên gia quan hệ công chúng, luật sư – và số tiền quyên góp được thông qua hai lần gây quỹ hàng năm.

Sau nhiều lần nâng cấp, trang web sở hữu một hệ thống phân loại và tìm kiếm khá hiệu quả, đồng thời gần như thay thế fanfiction.net và LiveJournal để trở thành nơi lưu trữ fanfic đa fandom lớn nhất, đồng thời phổ biến nhất hiện nay.

1. Ý tưởng sơ khai

AO3 lần đầu tiên được đề xuất vào tháng 5 năm 2007 bởi Astolat – một author nổi tiếng và vidder trong vô số fandom kể từ năm 1994 (chị này là shipper cực nổi của cặp MCU!Cap/Falcon, Thorki & Dean/Sam bên SPN). Ý tưởng cho AO3 xuất hiện khi FanLib – một công ty khởi nghiệp muốn kiếm lợi nhuận từ fanfic hoạt động. FanLib nhận ra họ có thể biến fanfiction thành nội dung đem lại lợi nhuận cho người viết, và dĩ nhiên để hiện thực hóa điều đó thì fanfiction buộc phải tuân thủ nhiều điều luật, ví dụ như giới hạn về nội dung tạo ra nhằm thu hút các nhà tài trợ. Việc kiểm duyệt nội dung dần trở thành một vấn đề. Ngay cả trang web lưu trữ fanfiction.net kinh điển cũng bắt đầu hoạt động kiểm duyệt và cấm nội dung NC-17 vào năm 2002. Nếu việc này tiếp tục, tương lai sẽ không còn trang web cộng đồng nào có thể lưu trữ fanfic một cách tự do được nữa. Astolat cùng rất nhiều thành viên từ LiveJournal thời bấy giờ nhận ra bất cập trên và mong muốn có một không gian cho fan khắp nơi thoải mái thể hiện ý tưởng của mình mà không vấp phải bất cứ rào cản thương mại hay pháp lý nào.

Các nhà sáng lập AO3 thuở ban đầu, bao gồm Francesca Coppa, Naomi Novik (hiện là tác giả best selling của New York Times) và Rebecca Tushne (giáo sư luật tại đại học Luật Harvard) hiểu rõ điều này và kiên quyết bắt tay vào thực hiện một dự án để bảo vệ thành quả lao động của fan. Họ đã thành lập một nhóm gồm 7 người từ khắp các fandom để tạo ra một trang lưu trữ mới. Họ là những người thực sự quyền lực và có đủ tài nguyên để biến ý tưởng này thành hiện thực.

2. Quá trình xây dựng

Nhóm thành lập AO3 là một tổ hợp gồm các lập trình viên, kế toán viên, thủ thư, thiết kế đồ họa, web và những thành viên có chuyên môn khác. Họ đều gắn kết với nhau bởi tình yêu với fandom và hoạt động trong các fandom. Sau hai tháng, các nhà sáng lập đã chiêu mộ được 100 tình nguyện viên. Những tình nguyện viên này ít nhiều đều là tác giả hoặc độc giả của fanfic. Mọi người cùng nhau phân chia ban ngành để bắt đầu xây dựng mọi thứ. Hệ thống tags cực kỳ sáng tạo mà AO3 hiện có là thành quả của các thủ thư và coders. Ngoài việc lập trình cho website ra, họ còn triển khai quan hệ công chúng.

Nhìn chung, AO3 là một trang web được xây nên bởi rất nhiều người – một lực lượng lao động tình nguyện toàn cầu – gắn bó bởi thứ gọi là tình yêu với fandom và mong muốn có được một không gian sáng tạo hoàn toàn độc lập.

Sau đó, để duy trì AO3 và hoạt động lâu dài, OTW được thành lập.

Tính phi lợi nhuận của OTW có ý nghĩa rất to lớn đối với lý tưởng ban đầu của các nhà sáng lập. Coppa ví OTW như “hòn đảo phi lợi nhuận giữa một cảnh quan thương mại hóa”. Coppa từng chia sẻ với tạp chí Syfywire rằng nếu OTW là một tổ chức lợi nhuận thì cô ấy sẽ giàu sụ vì kiểu gì cũng có người sẵn sàng chi tiền mua lại nó giống như Yahoo! Inc. mua lại Tumblr vào năm 2013 với giá 1.1 tỷ đô. Thế nhưng họ quyết định xây dựng một tổ chức phi lợi nhuận, thuộc về cộng đồng fan nói chung chứ không phải ai khác, hoàn toàn tách biệt để không thể bị bán được, không phải chịu những áp lực thương mại như phần còn lại của Internet.

Bên cạnh đó, AO3 cũng được luật sư kiêm founder Rebecca Tushne bảo vệ. Bà hiện là một luật sư, giáo sư rất có uy tín tại Harvard. Bà đã hoạt động fandom từ năm 1996 (Buffy, Smallville…), dành những năm tháng tại trường đại học tiếng tăm của mình nghiên cứu về luật sở hữu trí tuệ và đấu tranh cho quyền được sáng tạo của fan. Đây cũng là lý do AO3 có thể tự do lưu trữ rất nhiều những tác phẩm với nội dung 18+ mà không bị pháp luật “sờ gáy.”

3. Timeline tiến trình xây dựng AO3

  • Lần đầu tiên được đề xuất bởi Astolat vào ngày 17 tháng 5 năm 2007.
  • Một fanarchive trên cộng đồng Livejournal được tạo ra vào ngày 20 tháng 5 năm 2007 để phối hợp thảo luận và lập kế hoạch cho việc tạo ra kho lưu trữ.
  • Tên miền archiveofourown.org được đăng ký ngày 30 tháng 5 năm 2007 bởi Rebecca Tushnet.
  • Vào ngày 3 tháng 10 năm 2008, website phiên bản beta kín được mở, tức là công chúng được hoan nghênh vào xem và nhận xét, nhưng việc tạo tài khoản chỉ giới hạn ở nhân viên và người thử nghiệm của OTW.
  • Phiên bản beta vào ngày 14 tháng 11 năm 2009. Người dùng có thể nhận tài khoản thông qua thư mời. Tốc độ tạo tài khoản mới phụ thuộc vào khả năng xử lý tải tăng của máy chủ.
  • Vào ngày 24 tháng 12 năm 2009, AO3 có 4648 fandoms, 33.810 tác phẩm và 4127 người dùng.
  • Thêm chức năng Kudos vào khoảng tháng 12 năm 2010.
  • Máy chủ mới được thêm vào tháng 2 năm 2011.
  • Đăng ký tác giả được thêm vào tháng 3 năm 2011.
  • Các vấn đề về hiệu suất cơ sở dữ liệu xảy ra vào tháng 9 năm 2011, quản trị viên đổ lỗi cho lượng sử dụng quá tải. Tính đến ngày 5 tháng 10 năm 2011, kho lưu trữ có 7385 fandoms, 228.489 tác phẩm và 22.974 người dùng.
  • Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2011, kho lưu trữ có khoảng 8100 fandoms, 275.000 tác phẩm và 31.000 người dùng.
  • Các vấn đề về cơ sở dữ liệu đã tái phát vào tháng 5 năm 2012 khi trang web đạt 1,4 triệu khách truy cập mỗi tháng, trùng với cuộc thanh trừng các fanfic người lớn vào năm 2012 của Fanfiction.net. Họ bắt đầu cải tiến cơ sở dữ liệu vào tháng 11.
  • Tính đến ngày 15 tháng 7 năm 2012, kho lưu trữ đã có 56.203 người dùng đã đăng ký. Tính đến tháng 10 năm 2012, đã có 459.655 tác phẩm và khoảng 23.000 fandoms.
  • Tính đến ngày 16 tháng 7 năm 2013, Lưu trữ đã có 763.326 tác phẩm trong 12.448 fandoms “kinh điển” và hơn 183.000 người dùng đã đăng ký.
  • Tác phẩm thứ một triệu được đăng vào ngày 15 tháng 2 năm 2014.
  • Kho lưu trữ đạt hai triệu fanworks tính đến ngày 20 tháng 12 năm 2015.
  • Vào ngày 31 tháng 10 năm 2016, AO3 đã có 1 triệu người dùng đăng ký, 2.615.000 tác phẩm trải rộng trên 22.970 fandoms.
  • Kho lưu trữ đạt ba triệu fanworks tính đến ngày 28 tháng 4 năm 2017.
  • Kho lưu trữ đạt bốn triệu fanworks tính đến ngày 20 tháng 7 năm 2018.

4. Điểm mặt một vài tên tuổi của AO3

Dưới đây chỉ trích một chút thông tin về 3 nhân vật tiền bối đã khai sinh ra AO3.

Các bạn có thể xem danh sách ban giám đốc cùng thành tựu cá nhân của họ TẠI ĐÂY.

Nguyên văn trên trang giới thiệu giám đốc danh dự của OTW:

  • Rebecca Tushnet, JD (hoạt động năm 2007-2010) là giảng viên tại Trung tâm Luật thuộc Đại học Georgetown. Tốt nghiệp Đại học Luật Yale, cô làm thư ký cho Thẩm phán Edward R. Becker thuộc Tòa phúc thẩm khu vực 3 ở Philadelphia và thẩm phán David H. Souter ở Toà án Tối cao. Cô làm việc về luật sở hữu trí tuệ tại Debevoise & Plimpton trước khi gia nhập NYC, sau đó chuyển tới Georgetown. Các ấn phẩm của cô về bản quyền, đăng kí nhãn hiệu, và tự do ngôn luận đã được xuất bản trên Yale Law Journal, UCLA Law Review, cùng Texas Law Review. Cô đang duy trì trang blog về luật quảng cáo và sở hữu trí tuệ tại http://tushnet.blogspot.com. Cô đã cố vấn và đại diện cho một số trang web fanfic trong các vụ kiện với người sở hữu bản quyền và thương hiệu. Tushnet đã tham gia fandom trên mạng từ 1996 và đã viết truyện cho các fandom X-Files, Buffy, và Smallville, cùng với các fandom khác.

  • Naomi Novik (hoạt động năm 2007-2010, 2012) là tác giả bán chạy của tờ New York Times với series lịch sử kỳ ảo, đã đoạt giải Temeraire, đã được dịch ra 23 thứ tiếng và có thể được đạo diễn Peter Jackson dựng thành phim. Trước đó, cô tham gia vào dự án game nổi tiếng Neverwinter Nights: Shadows of Undrentide và giúp bắt đầu Dịch vụ Online Juno. Novik đã tham gia tích cực vào fandom trên mạng từ 1994, đăng tải các tác phẩm và video cho hơn 50 fandom và thành lập một vài tổ chức điều hành bởi fan: một game nhập vai online cho nhiều người chơi từ năm 1995, hội trao đổi video vào năm 2002, và một buổi trao đổi nhiều fandom thường niên từ năm 2003. Cô đã tạo ra phần mềm mã nguồn mở Automated Archive được nhiều trang fanfic sử dụng và giúp thành lập OTW. Cô đã điều hành ban Giám đốc của tổ chức trong vòng 3 năm, từ những ngày thành lập đến hết nhiệm kì đầu tiên.

  • Francesca Coppa, PhD (hoạt động năm 2007-2012) là đạo diễn nghiên cứu phim và giảng viên tiếng Anh tại Đại học Muhlenberg, nơi cô dạy các khóa học về văn học kịch, tiểu thuyết đại chúng, và môn kể chuyện trong truyền thông đại chúng. Các bài viết của cô về fandom truyền thông đã được đưa vào Fan Fiction và Cộng đồng Fan trong Thời đại Internet và giới thiệu tại hội thảo Biến đổi trong Truyền thông của MIT. Coppa đã đến các các lễ hội fan và mua tạp chí từ đầu những năm 80, khi cô và các bạn mình còn viết fanfic bằng tay và lưu truyền nó qua đường bưu điện. Cô tham gia fandom trên mạng từ giữa những năm 90 với tư cách tác giả, người quản lý danh sách, người làm video, người lưu trữ, và người giám sát cộng đồng.

Nhìn chung, những người làm việc tình nguyện cho OTW đều có thành tích cá nhân xuất sắc. Họ là các fangirl, fanboy, shipper đến từ mọi fandom; nhưng đồng thời cũng là các giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, nhà văn, luật sư, lập trình viên, chuyên gia công nghệ thông tin, đạo diễn nghiên cứu phim, nhà phân tích kinh doanh và quản lý dự án,… và họ sử dụng những kiến thức chuyên môn của bản thân để đóng góp cho tổ chức nói riêng và fandom khắp thế giới nói chung.

5. Cuộc tranh luận về giới hạn nội dung của AO3, quyền tự do sáng tạo hay tính hai mặt của hiện thực

Vào tháng 10 năm 2016, trong cuộc thảo luận giữa fan được OTW tổ chức hàng năm, một người dùng ẩn danh có tên antishippers đã bình luận cáo buộc AO3 ủng hộ ấu dâm bằng cách cho phép những truyện có nội dung ấu dâm được đăng tải. Thế nhưng vấn đề tranh cãi xung quanh nội dung được cho phép trên các website lớn và kiểm duyệt đã luôn tồn tại từ thuở bình minh của internet.

Đây là một vấn đề phức tạp hơn chuyện cấm hay thả mà chúng ta không thể nào có một câu trả lời dễ dàng.

Trong cuộc thảo luận, rất nhiều ý kiến được đưa ra, ý kiến không chỉ thuộc về người trẻ mà còn thuộc về những tiền bối đã có tuổi. Rõ ràng, vấn đề với kiểm duyệt nội dung fanwork liên quan mật thiết đến lịch sử fandom trước đó, khi thời đại vẫn còn khá dè chừng với vấn đề đồng tính và thậm chí lâu hơn nữa.

Một người dùng có tên tomatoe-greens đã trả lời như sau:

Vấn đề không phải chúng tôi khoái ấu dâm, nó phức tạp hơn thế nhiều!

Mặc dù AO3 thực sự cho phép tất cả nội dung fannish miễn là có cảnh báo chính xác, nhưng cái chuyện không gian được người hâm mộ sử dụng cho đến khi chủ nhà quyết định những gì chúng tôi làm là quá kỳ lạ và khó chịu và đuổi chúng tôi đi, cấm một số nội dung nhất định, hoặc thay đổi bản chất của trang web cho đến khi nó không còn khả thi với tư cách là máy chủ lưu trữ đã xảy ra từ lâu lắm rồi.

Tôi đã sống qua sự kiện LJ Strikethrough năm 2007, tôi rong chơi trong những dấu tích cuối cùng của SGA, tôi đã thấy vài tàn tích. Đây là trước khi LJ được bán cho người Nga (đó là một câu chuyện hoàn toàn khác), khi nó vẫn thuộc sở hữu của Six Apart; trong nỗ lực thanh lọc LJ, Six Apart đã quyết định xóa tất cả các tài khoản có sử dụng các tag như vị thành niên, loạn luân, hiếp dâm, v.v.

Điều này được cho là để loại bỏ nội dung ấu dâm có thật trên trang web, và tôi hy vọng họ thành công, nhưng nó cũng nhắm vào cộng đồng người hâm mộ. Đây là một vấn đề vì vài lý do; chuyện là, không phải mọi câu chuyện được gắn tag này đều thực sự chỉ chứa nội dung xấu; tiếp theo là, sự kiện này xảy ra với người thật và những bài đăng cá nhân cũng có nguy cơ bị tấn công; cuối cùng, hãy nhìn xem, tôi không khoái gì loại fic này nhưng mọi người viết về những gì họ viết, và nếu nó hư cấu và không bị cấm rõ ràng trong điều khoản dịch vụ (tôi không nghĩ có văn bản chính thức nào cấm viết về nội dung này) thì việc xóa nội dung của người dùng mà không cảnh báo thì thật vô lý hết sức.

Nhưng đó là những gì đã xảy ra! Những thao tác xóa này cũng chủ yếu nhắm vào các cộng đồng slash, khá là homophobia khi mọi thứ bị xóa không liên quan đến bất kỳ nội dung nào trong số này.

Cuối cùng cũng có người phát hiện ra rằng có nhóm tôn giáo siêu bảo thủ đã gửi một danh sách tên blog cho Six Apart, và nếu tôi nhớ mục tiêu chính xác là giết gọn fanfic, dù rõ ràng fic thì hoàn toàn hư cấu. Sau một thời gian, Six Apart thừa nhận họ đã phạm sai lầm và bắt đầu khôi phục lại mọi thứ, nhưng tất cả các fandom đều bị chấn động.

Thế rồi Boldential đã xảy ra, về cơ bản là cùng một sự kiện vài tháng sau đó, tại thời điểm ấy, fandom bắt đầu quá trình di chuyển chậm chạp từ LJ sang GJ, IJ, và cuối cùng là AO3, Twitter và tumblr.

AO3 đã được mở vào năm 2008 để đối phó với những sự cố như vậy, trong đó Strikethrough là một sự kiện thực sự dữ dội. Ngoài ra, hãy nhớ rằng vào năm 2008, sự kỳ thị xung quanh fandom lớn hơn và đáng xấu hổ hơn so với hiện nay, vì vậy việc tìm kiếm các máy chủ sẵn sàng lưu trữ fic khá khó khăn trừ khi ai đó có đủ tiền để trả cho dung lượng máy chủ – thường không phải là một lựa chọn. Lại nhớ tới hạn chế HTML của fanfic.net – người dùng không thể sử dụng bất kỳ ký tự đặc biệt hay in đậm in nghiêng bất cứ thứ gì và nó không cho phép nội dung 18+, vì vậy rõ ràng nó chả lý tưởng tẹo nào. Ngoài ra, mặc dù lệnh cảnh cáo vi phạm ít phổ biến hơn nhiều so với hồi đầu những năm 2000 và trước đó, các cuộc triệt phá DMCA vẫn còn là bóng ma lơ lửng trên đường chân trời.

TÓM LẠI, mặc dù ấu dâm là đáng trách và cá nhân tôi không hâm mộ cuồng nhiệt loại nội dung đó, AO3 được thành lập đặc biệt như một không gian an toàn cho các cộng đồng fandom. Nó bắt buộc bạn có cảnh báo chính xác và nếu bạn tìm thấy một câu chuyện không được gắn nhãn chính xác, bạn có thể báo cáo cho các quản trị viên và giúp câu chuyện được dán nhãn thích hợp.

Nói chung là có thể bản thân tôi già rồi, nhưng tôi đã ở trong và xung quanh fandom trước khi đồng tính luyến ái được hợp pháp hóa ở tất cả 50 tiểu bang và hầu hết những người bắt đầu AO3 cũng vậy. Trong phần đầu cuộc đời mình, tôi sống ở thời đại người ta tư tưởng việc đồng tính có liên quan đến ấu dâm, và viết về các nhân vật đồng tính cũng vậy. Chỉ là – nó phức tạp hơn nhiều so với những gì bạn nghĩ, và có một lý do khiến nhiều người hâm mộ lớn tuổi đã từng tham gia vào các thế hệ fandom đời trước rất biết ơn khi có AO3 như một lựa chọn.

beatriceotter:

Ví dụ nhé, tôi không đọc fic Hydra Trash Party. Chúng làm tôi rùng mình, nói chung là tôi thấy chúng khá tởm. Nhưng viết truyện noncon body-horror không đồng nghĩa với việc “ừ, mình rất muốn ra ngoài kia hiếp dâm và tra tấn người khác trong nhiều năm trời trong lúc tẩy não họ!” hay thậm chí là “ừ, mình sẽ không tự làm trò đó nhưng mình thấy người khác làm thế thì chả sao.” Không ai bị tổn hại hay sẽ bị tổn hại vì một cái fic. Vậy ra tôi có quyền thấy việc đó tởm nên tôi cần tước quyền được viết của bạn ư? Không đâu.

Theo lẽ đó, viết về trẻ vị thành niên – đôi khi với nhau, đôi khi với người lớn, đôi khi có sự đồng thuận và đôi khi không – không đồng nghĩa với ấu dâm, cũng như việc đọc fic Hermione và Snape với nhau trong lúc cô bé vẫn còn trên ghế nhà trường nghĩa là chuyện đó tốt/lành mạnh ngoài đời thực.

Fiction ảnh hưởng đến hiện thực, nhưng fiction không phải hiện thực. Và viết về thứ gì đó không đồng nghĩa với việc bạn muốn thực hiện nó ngoài đời, hay tin rằng ai đó nên làm thế.

Hãy cùng xem xét ý kiến “Ao3 ủng hộ ấu dâm!” nhé?

1) Cái fic duy nhất tôi từng đọc có ấu dâm thực sự (tức là ai đó có quan hệ tình dục với trẻ em), được thể hiện rất rõ ràng là sự lạm dụng. Nó không hề được viết ra để kích thích. Nó được viết ra để người ta kinh tởm. Cực kỳ rõ ràng.

2) Có nhiều nội dung loạn luân hơn, nhưng nó thường được miêu tả là sự đồng thuận rõ ràng (vd: Sam / Dean) hoặc là lạm dụng.

3) Tôi đã ở trong fandom được 15 năm. Khi mọi người bắt đầu bực tức kiểu “omg ấu dâm kìa, nghĩ đến tụi trẻ đi!” cái fic họ đang nhắm tới thường không phải ấu dâm. Thường là các thiếu niên làm tình, đặc biệt là thiếu niên thuộc LGBT+. Và khi người ta không thích chuyện đó, họ dùng ấu dâm như một lý do để bôi xấu tác giả.

Hãy quay lại sự kiện Strikethrough, nhỉ? Tôi hy vọng nếu có cộng đồng ấu dâm nào thực sự tồn tại trên LJ, chúng nó sẽ bị tiêu diệt. Còn đây là một số cộng đồng chẳng liên quan gì tới ấu dâm/hiếp dâm/loạn luân nhưng lại bị xóa mất:

1) Ít nhất một cộng đồng hỗ trợ nạn nhân bị lạm dụng tình dục

2) Một nhóm thảo luận văn học đang đọc Lolita.

3) Rất nhiều cộng đồng fanfic slash, vì những fic của Draco/Harry đặt trong bối cảnh năm 4 của họ (khi cả hai chàng trai đều mới 15 tuổi.)

Về cơ bản, cái hội nhóm bảo thủ này ghét truyện khiêu dâm, và ghét người đồng tính chết đi được, rồi dùng lí lẽ “truyện ấu dâm kìa, hãy nghĩ tới mầm non tổ quốc!” để ép LJ xóa đi nội dung họ không thích. Và một lần thực hiện được cũng không đủ. Ô hông, đây là bước một trong cuộc thập tự chinh đạo đức. Nếu bạn chấp nhận yêu cầu của họ, họ sẽ càng được voi đòi tiên hơn và chẳng mấy chốc họ sẽ trở lại với một danh sách các nhu cầu mới. Đây là lý do tại sao sự kiện năm 2007 không phải là một sự kiện biệt lập, mà là một trong cả chuỗi các sự kiện, LJ cũng không phải là trang web duy nhất bị nhắm vào. Họ bắt đầu với bất cứ thứ gì có thể được dán nhãn là ấu dâm hay loạn luân, vì đó là cái dễ với tới nhất. Họ lợi dụng lí do này để tiêu diệt bất cứ thứ gì liên quan đến tình dục tuổi teen đồng tính. Sau đó, bất cứ cái gì liên quan tới tình dục tuổi teen. Thế rồi, một khi cộng đồng đã bị chia rẽ và giảm dần, họ sẽ tìm cách tiêu diệt bất cứ thứ gì dính dáng đến non-con. Rồi thì bất cứ cái tiếp theo nào trong danh sách của họ. Họ không dừng lại cho đến khi họ thắng và thế giới chẳng có gì ngoài những hình ảnh thân thiện với gia đình phù hợp với độ tinh khiết chuẩn mực mà họ ưng ý.

Điều này giải thích vì sao AO3 không có mục đạo đức trong điều khoản dịch vụ của họ. Bạn không thể vi phạm luật bản quyền vượt quá Học thuyết sử dụng hợp lý (AO3 có một danh sách mở rộng những sử dụng hợp lý bạn được dùng và một đội ngũ luật sư sẵn sàng làm việc). Bạn không thể dùng AO3 cho mục đích thương mại. Bạn không thể THỰC SỰ đăng nội dung ấu dâm thật, ví dụ những thứ bị pháp luật cấm, ảnh hay video của trẻ em trong tư thế khiêu gợi–những thứ làm tổn hại trẻ em thật ấy. Ngoài ra á? Chơi công bằng thôi. Bạn đăng cái mẹ gì cũng được, lưu trữ sẽ không đánh giá bạn. Không có Chú Cảnh Sát Đạo Đức Thân Thiện Với Gia Đình nào giám sát suy nghĩ của bạn, không có kẽ hở nào họ có thể lợi dụng để chia rẽ chúng ta.

Bọn tôi đều đã trải qua những phi vụ kiểm duyệt cả rồi. Không có lần nào kết thúc tốt đẹp cả.

Còn câu trả lời của AO3?

Họ cho rằng mỗi cá nhân chịu trách nhiệm cho trải nghiệm fandom của chính mình, họ cho người dùng quyền được block thứ họ không thích hay tắt/bật/kiểm duyệt bình luận. Đối với họ, hành động của mỗi cá nhân quan trọng và hiệu quả hơn việc admin tìm cách cam kết bảo vệ người dùng toàn diện bằng việc xóa hay hạn chế nội dung bởi vì điều đó đi ngược lại với mục đích ban đầu của AO3.

Thêm vào đó, sự kiện liên quan đến kiểm duyệt fandom gần đây nhất xảy ra với Tumblr. Thực tế trong lịch sử đã nhiều lần chứng minh loại kiểm duyệt này không phải một điều tích cực, nó rất đáng sợ, và thực ra fandom (đặc biệt là slash fandom, fandom ủng hộ LGBT+…) là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Một sáng bạn tỉnh dậy và mọi thứ bạn từng làm, mọi bức tranh, bài viết, câu chuyện bạn nhọc công bỏ ra, tình yêu của bạn, công sức của bạn – những thứ khiến bạn và nhiều người hạnh phúc – biến mất sạch sẽ. Và thực ra bạn chẳng làm gì sai hết. Nó chính là như vậy đó.

Tính hai mặt của hiện thực nằm ở chỗ, bạn không thể chỉ có một trong hai thứ, sẽ có phần fandom bạn thích và phần fandom bạn ghét, bạn buộc phải có cả hai. Bất cứ sự hủy hoại, tấn công vào phần nào của fandom cũng là một dạng hủy hoại cộng đồng ấy. Nhưng cuối cùng bạn vẫn còn lựa chọn được chịu trách nhiệm cho trải nghiệm fandom của chính bạn. Đó là lý tưởng về quyền tự do sáng tạo của AO3.

6. Cuối cùng, hãy làm vì tình yêu

Francesca Coppa từng chia sẻ:

“Mọi người thường rất hợm hĩnh với những thứ nghiệp dư. Nhưng trở thành một người nghiệp dư đồng nghĩa với việc làm những thứ đơn giản vì tình yêu của bản thân. Chuyện đó không chỉ đối nghịch với tiền bạc lợi lộc mà còn như một lễ hội tình yêu khổng lồ vậy. Toàn bộ dự án này (AO3) chúng tôi đã làm tất cả vì tình yêu – với người hâm mộ… và những tác phẩm chúng tôi viết fanfiction về. Vì vậy, đây là một lễ hội tình yêu khổng lồ đó. “

Những gì cô Coppa chia sẻ cũng phần nào tóm tắt lại dường như khởi nguyên của tất cả những người hâm mộ trên toàn thế giới – bất kể bạn là fanboy, fangirl, shipper hay non-shipper đến từ bất cứ fandom nào, dù bạn là artist, author, vidder, reader hay admin fanpage,…vv… – trước khi nó biến thể thành thứ gì khác, bạn đều đang làm những thứ bạn đang làm với fandom mình vì tình yêu.

Thế nên, dù các bạn đang đứng ở vị trí nào, dù là người tạo ra tài nguyên cho fandom hay chỉ là người thưởng thức nó, lời cảm ơn chân thành vì đã là một phần của lễ hội tình yêu khổng lồ này đều dành cho các bạn.

Cảm ơn các bạn rất nhiều.

 

4 thoughts on “Lịch sử hình thành Archive of Our Own & lý tưởng về quyền tự do sáng tạo Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: